Di Festîvala Fîlman a Kurdî ya Berlînê ya 16emîn, sala 2026an, em bala xwe didin ser dîrokek ku gelek caran nayê gotin: dîroka Kurdên li Yekîtiya Sovyetê ya berê.
Di navbera sirgûn û hêviyê, di navbera kontrola dewletê û xweparastina çandî de, di nav gelek dehsalan de çandeke kurdî ya taybet li wir pêş ket; çandek ku ji aliyê şert û mercên siyasî, civakî û çandî yên serdema Sovyetê ve hat şekildan.
Ev bernameya taybet hewl dide perçeyên belavbûyî yên bîranîna hevpar kom bike û derxe holê. Ew nîşan dide ka nasnameya kurdî di çarçoveyek sosyalîst de çawa hatiye avakirin – di fîlman, wêneyan, stranên, berhemên edebî û çîrokên kesane de ku di arşîvan, albûmên malbatî û vegotinên devkî de mane.
Ramana Kuratorî
Armanca me ew e ku fîlm, huner û dîrokê di diyalogek vekirî de bicivînin.
Bername vexwendinek e ji bo ku em têkiliya di navbera bîranîn û xwedîderketinê, ziman û sînor, arşîv û niha de ji nû ve bihesibînin. Ew lêkolîn dike ka nasnameya çandî di şert û mercên siyasî yên taybet de çawa hatiye parastin, guhertin û veguhestin.
Ev mijar ne tenê vegereke li dîrokê ye, lê nêzîkbûnek hunerî ye ji bo pirsên ku heta îro jî girîng in:
Nasnameya çandî di rewşa koçberî û dûrxistinê de çawa tê parastin?
Sîstemek siyasî ku di heman demê de derfetên nasnameyê çêdike û sînordar dike, çi şop dihêle?
Û ev serpêhatî çawa di hişmendiya kurdî ya îroyîn de berdewam dikin?
Bi rêya fîlman, gotûbêjan û berhemên hunerî, festîval qadekê ava dike ji bo bîranîn, danûstandin û dîtinên nû li ser aliyekî kêm-naskirî yê dîroka kurdan.
